Αρχαία Ελληνικά

Επισκόπηση Μαθήματος
Στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών Γ΄ Γυμνασίου οι μαθητές ολοκληρώνουν τον κύκλο της γλωσσικής διδασκαλίας του Γυμνασίου, εμβαθύνοντας στην κατανόηση και την επεξεργασία του αρχαίου ελληνικού λόγου.
Μέσα από επιλεγμένα αρχαία ελληνικά κείμενα, θα μελετήσουμε πιο σύνθετα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα, θα εμπλουτίσουμε το λεξιλόγιό μας και θα αναζητήσουμε τις σχέσεις που συνδέουν την Αρχαία με τη Νέα Ελληνική γλώσσα.
Γραμματική
Κατά τη διάρκεια της χρονιάς θα μελετήσουμε και θα εμπεδώσουμε σημαντικά γραμματικά φαινόμενα, όπως:
• τα παραθετικά επιθέτων και επιρρημάτων,
• την ευκτική και τις βασικές χρήσεις της,
• τον αόριστο β΄ ενεργητικής και μέσης φωνής,
• τον παθητικό αόριστο,
• ιδιαίτερους ονοματικούς τύπους και ουσιαστικά της Γ΄ κλίσης,
• την οριστική – επαναληπτική αντωνυμία.
Η διδασκαλία της γραμματικής συνδέεται με τα αρχαία κείμενα, ώστε οι μαθητές να αναγνωρίζουν τους τύπους μέσα στον λόγο και να κατανοούν τη λειτουργία τους.
Συντακτικό
Στο συντακτικό προχωρούμε σε πιο σύνθετες δομές της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:
• στην αναγνώριση και κατανόηση των δευτερευουσών προτάσεων,
• στις αιτιολογικές προτάσεις,
• στις τελικές προτάσεις,
• στις συμπερασματικές προτάσεις,
• στις εναντιωματικές – παραχωρητικές προτάσεις,
• στις υποθετικές προτάσεις,
• στις χρονικές προτάσεις,
• στις αναφορικές επιρρηματικές προτάσεις.
Στόχος δεν είναι η μηχανική απομνημόνευση, αλλά η ικανότητα του μαθητή να αναγνωρίζει το είδος και τη συντακτική θέση των προτάσεων μέσα στο κείμενο.
Λεξιλόγιο – Ετυμολογία
Μέσα από τα κείμενα θα αξιοποιήσουμε λέξεις της Αρχαίας Ελληνικής για να εντοπίσουμε:
• ομόρριζες και ετυμολογικά συγγενείς λέξεις,
• λέξεις που επιβιώνουν στη Νέα Ελληνική,
• φαινόμενα παραγωγής και σύνθεσης,
• ομοιότητες και διαφορές στη σημασία αρχαίων και νέων ελληνικών λέξεων.
Με αυτόν τον τρόπο ο μαθητής εμπλουτίζει παράλληλα και το λεξιλόγιό του στη Νέα Ελληνική.
Επεξεργασία αρχαίων κειμένων
Τα κείμενα αποτελούν τον βασικό άξονα του μαθήματος. Μέσα από την επεξεργασία τους οι μαθητές εξασκούνται:
• στην κατανόηση του περιεχομένου,
• στην απόδοση του αρχαίου λόγου στη Νέα Ελληνική,
• στην αναγνώριση γραμματικών και συντακτικών φαινομένων,
• στην κατανόηση της δομής και της οργάνωσης του λόγου,
• στην αναγνώριση επιχειρημάτων και στην αξιολόγηση της πειστικότητάς τους,
• στη σύγκριση της Αρχαίας με τη Νέα Ελληνική.
Στόχος του μαθήματος
Στόχος είναι ο μαθητής να μπορεί να προσεγγίζει ένα αρχαίο ελληνικό κείμενο με μεγαλύτερη αυτονομία, να αναγνωρίζει και να κατανοεί βασικές γραμματικές και συντακτικές δομές και να αντιλαμβάνεται τη διαχρονική συνέχεια της ελληνικής γλώσσας.
Μέσα από οργανωμένες σημειώσεις, πίνακες γραμματικής και συντακτικού, λεξιλογικές παρατηρήσεις, παραδείγματα και ασκήσεις εμπέδωσης, επιδιώκεται η συστηματική προετοιμασία του μαθητή και η ολοκλήρωση των βασικών γνώσεων των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο.