Κείμενο-Μετάφραση-Νοηματική Απόδοση Κειμένου

Ενότητα 2

Η εκπαίδευση των παιδιών στην αρχαία Αθήνα

Κείμενο-Μετάφραση:

Ἐν Ἀθήναις τοὺς παῖδας μετ’ ἐπιμελείας διδάσκουσι καὶ νουθετοῦσι.
Στην Αθήνα διδάσκουν και συμβουλεύουν τα παιδιά με φροντίδα.

Πρῶτον μὲν καὶ τροφὸς καὶ μήτηρ καὶ παιδαγωγὸς καὶ αὐτὸς ὁ πατὴρ ἐπιμελοῦνται ὅπως βέλτιστος γενήσεται ὁ παῖς.
Πρώτα απ’ όλους η παραμάνα και η μητέρα και ο παιδαγωγός και ο ίδιος ο πατέρας φροντίζουν ώστε το παιδί να γίνει όσο το δυνατόν καλύτερο.

Διδάσκοντες ὅτι τὸ μὲν δίκαιον, τὸ δὲ ἄδικον καὶ τόδε μὲν καλόν, τόδε δὲ αἰσχρόν ἐστι.
Διδάσκοντάς το ότι αυτό είναι δίκαιο και εκείνο άδικο, αυτό είναι καλό και εκείνο άσχημο.

Εἶτα δέ, ἐπειδὰν οἱ παῖδες εἰς ἡλικίαν ἔλθωσιν, οἱ γονεῖς εἰς διδασκάλων πέμπουσιν.
Έπειτα, όταν τα παιδιά φτάσουν στην κατάλληλη ηλικία, οι γονείς τα στέλνουν στα σπίτια των δασκάλων.

Ἔνθα οἱ μὲν γραμματισταὶ ἐπιμελοῦνται ὅπως γράμματα μάθωσιν καὶ τὰ γεγραμμένα ἐννοῶσι.
Εκεί οι δάσκαλοι της γραφής και της ανάγνωσης φροντίζουν ώστε να μάθουν γράμματα και να καταλαβαίνουν όσα είναι γραμμένα.

Οἱ δὲ κιθαρισταὶ τῷ κιθαρίζειν ἡμερωτέρους αὐτοὺς ποιεῖν πειρῶνται καὶ τὰς τῶν παίδων ψυχὰς πρὸς τὸν ῥυθμὸν καὶ τὴν ἁρμονίαν οἰκειοῦσι.
Οι μουσικοδιδάσκαλοι, με το να παίζουν λύρα, προσπαθούν να τα κάνουν πιο ήρεμα και εξοικειώνουν τις ψυχές των παιδιών με τον ρυθμό και την αρμονία.

Ἔτι οἱ παῖδες ἐν γυμνασίοις καὶ παλαίστραις φοιτῶσιν, ἔνθα οἱ παιδοτρίβαι βελτίω τὰ σώματα αὐτῶν ποιοῦσιν, ἵνα μὴ ἀναγκάζωνται ἀποδειλιᾶν διὰ τὴν τῶν σωμάτων πονηρίαν.
Επιπλέον, τα παιδιά συχνάζουν στα γυμναστήρια και στις παλαίστρες, όπου οι δάσκαλοι της γυμναστικής κάνουν τα σώματά τους πιο δυνατά, ώστε να μην αναγκάζονται να δειλιάζουν εξαιτίας της κακής σωματικής κατάστασης.

1. Νόημα κειμένου

Στο κείμενο παρουσιάζεται ο τρόπος εκπαίδευσης των παιδιών στην αρχαία Αθήνα. Η αγωγή τους ξεκινούσε από την οικογένεια, όπου οι γονείς και όσοι φρόντιζαν το παιδί το δίδασκαν βασικές ηθικές αξίες.

Αργότερα, οι γονείς έστελναν τα παιδιά στους δασκάλους, οι οποίοι αναλάμβαναν τη μόρφωσή τους. Ο γραμματιστής δίδασκε γραφή και ανάγνωση, ο κιθαριστής μουσική και ο παιδοτρίβης γυμναστική. Στόχος της εκπαίδευσης ήταν η αρμονική ανάπτυξη του σώματος και της ψυχής και η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ανθρώπου.

2. Νοηματικές ενότητες

1η νοηματική ενότητα: Η διαπαιδαγώγηση του παιδιού από την οικογένεια
(«Ἐν Ἀθήναις… τόδε δὲ αἰσχρόν ἐστι»)

Η πρώτη φάση της εκπαίδευσης γινόταν μέσα στην οικογένεια. Η μητέρα, η παραμάνα, ο παιδαγωγός και ο πατέρας φρόντιζαν για τη σωστή ανατροφή του παιδιού και του δίδασκαν τη διάκριση ανάμεσα στο δίκαιο και το άδικο, στο καλό και το κακό.

2η νοηματική ενότητα: Η μόρφωση από τους δασκάλους
(«Εἶτα δέ… πρὸς τὴν ἁρμονίαν οἰκειοῦσι»)

Όταν το παιδί μεγάλωνε, συνέχιζε την εκπαίδευσή του κοντά στους δασκάλους. Ο γραμματιστής το μάθαινε να γράφει και να διαβάζει, ενώ ο κιθαριστής με τη μουσική καλλιεργούσε την ψυχή του.

3η νοηματική ενότητα: Η σωματική αγωγή
(«Ἔτι οἱ παῖδες… τῶν σωμάτων πονηρίαν»)

Η εκπαίδευση ολοκληρωνόταν με τη γυμναστική στα γυμναστήρια και στις παλαίστρες. Ο παιδοτρίβης ενδυνάμωνε το σώμα των παιδιών και τα βοηθούσε να αποκτήσουν θάρρος και αντοχή.

3. Βασικές λέξεις και φράσεις του κειμένου

Ἐν Ἀθήναις → στην Αθήνα

τοὺς παῖδας → τα παιδιά

μετ’ ἐπιμελείας → με φροντίδα, με προσοχή

διδάσκουσι καὶ νουθετοῦσι → διδάσκουν και συμβουλεύουν

τροφός → η παραμάνα

παιδαγωγός → αυτός που καθοδηγεί το παιδί

ἐπιμελοῦνται → φροντίζουν

ὅπως βέλτιστος γενήσεται → ώστε να γίνει πολύ καλός

τὸ δίκαιον → το δίκαιο

τὸ ἄδικον → το άδικο

καλόν – αἰσχρόν → καλό – κακό

εἰς ἡλικίαν ἔλθωσιν → φτάσουν στην κατάλληλη ηλικία

γραμματισταί → δάσκαλοι γραφής και ανάγνωσης

γράμματα μάθωσιν → να μάθουν γράμματα

τὰ γεγραμμένα ἐννοῶσι → να καταλαβαίνουν τα γραπτά κείμενα

κιθαρισταί → δάσκαλοι μουσικής

ῥυθμός καὶ ἁρμονία → ρυθμός και αρμονία

γυμνάσια καὶ παλαίστραι → χώροι άθλησης

παιδοτρίβαι → δάσκαλοι γυμναστικής

βελτίω τὰ σώματα ποιοῦσι → κάνουν τα σώματα πιο δυνατά

ἀποδειλιᾶν → να δειλιάζουν

4. Συνοπτικά – Τι πρέπει να θυμάμαι

• Στην αρχαία Αθήνα η εκπαίδευση ξεκινούσε από την οικογένεια.

• Η μητέρα, η παραμάνα, ο παιδαγωγός και ο πατέρας δίδασκαν στα παιδιά βασικές ηθικές αξίες.

• Οι δάσκαλοι συνέχιζαν τη μόρφωση:

• ο γραμματιστής δίδασκε ανάγνωση και γραφή,
• ο κιθαριστής δίδασκε μουσική,
• ο παιδοτρίβης δίδασκε γυμναστική.

• Οι Αθηναίοι πίστευαν ότι η παιδεία έπρεπε να καλλιεργεί τόσο το σώμα όσο και την ψυχή.

• Σκοπός της εκπαίδευσης ήταν η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και ενάρετου πολίτη.

e-ariston.gr by Μαρία Πλιούμπη